NASA’ya ait Landsat 9 uydusu, Avustralya’nın Kimberley bölgesinde yer alan ve gökyüzünden bakıldığında örümcek silüetini andıran antik jeolojik yapıyı kaydetti. Çöl arazisinde yüz milyonlarca yıldır korunan ve literatürde Örümcek Krateri olarak geçen oluşumun, devasa bir göktaşı çarpması sonucu meydana geldiği belirtiliyor.

ÇARPINTININ OLUŞTURDUĞU MORFOLOJİ

Kaydedilen ölçümlere göre krater, 12,8 kilometre uzunluğa ve 11,3 kilometre genişliğe ulaşıyor. Oluşumun tam merkezindeki ağ benzeri yapının çapı 4 kilometreyi bulurken, etrafa uzanan kaya sırtları bacak görünümünü meydana getiriyor. Uzmanlar çarpışmanın 600 ila 900 milyon yıl önce gerçekleştiğini hesaplasa da kesin tarihlendirme çalışmaları devam ediyor.

JEOLOJİK KANITLAR GÖKTAŞINI İŞARET EDİYOR

Bölge 1950’li yıllarda fark edilmesine rağmen çetin arazi koşulları sebebiyle uzun süre gizemini korudu. 1970’li senelerde sahada inceleme yapan araştırmacılar, aşırı basınçlı darbelerle oluşan şok konileri tespit etti. Kumtaşlarında rastlanan zirkon kristalleri ve şoklanmış kuvars mineralleri, volkanizma tezlerini çürüterek uzaydan gelen bir kütlenin zemini tahrip ettiğini kesinleştirdi.

KITADAKİ DİĞER KADİM İZLER

Avustralya kıtası yalnızca Örümcek Krateri’ne değil, çok daha eski kozmik çarpışmalara da ev sahipliği yapıyor. Pilbara sahasında yer alan Kuzey Kutup Kubbesi mevkisindeki bulgular, 3,02 milyar yıl öncesine uzanan bilinen en eski krater yapısını gözler önüne seriyor. Profesör Chris Kirkland liderliğindeki araştırmalar, bölgedeki zirkon kristallerinin aşırı ısıyla deforme olduğunu ve açığa çıkan sıvı hareketlerinin erken mikrobiyal yaşam alanlarını şekillendirmiş olabileceğini gösteriyor.

5N 1K

Örümcek Krateri nerede yer alıyor?

Krater, Batı Avustralya'nın Kimberley bölgesindeki ıssız çöl arazisinde bulunmaktadır.

Oluşumun göktaşı kaynaklı olduğu nasıl anlaşıldı?

1970'lerde kayalarda bulunan şok konileri, deforme olmuş tortul tabakalar ve şoklanmış zirkon kristalleri göktaşı çarpışmasını kanıtladı.

Yapının tahmini yaşı nedir?

Bilim insanları kraterin 600 milyon ila 900 milyon yıl arasındaki bir dönemde oluştuğunu değerlendirmektedir.