Mars’taki 1800 kilometrelik bulutun sırrı çözüldü

Kızıl Gezegen’in güney yarımküresinde her sabah beliren ve yaklaşık 1.800 kilometre boyunca uzanan sıra dışı bulut oluşumunun ardındaki mekanizma bilim insanları tarafından aydınlatıldı. Sönmüş yanardağ Arsia Mons çevresinde gözlemlenen ve uzun yıllardır bilgisayar simülasyonlarıyla açıklanamayan atmosfer olayının, ani sıcaklık düşüşü ve eşine az rastlanan bir buz kristalleşme süreciyle meydana geldiği belirlendi.

ON DAKİKADA ANİ SICAKLIK DÜŞÜŞÜ

Sorbonne Üniversitesi bünyesinde çalışmalarını yürüten Jorge Hernández-Bernal liderliğindeki uluslararası ekip, Mars Express uzay aracının verilerini gelişmiş bilgisayar modellemelerine aktardı. Yapılan analizlere göre, dağın yamaçlarına çarpan rüzgarlar nemli havayı hızla yüksek irtifaya taşıyor. Yükselen hava kütlesinde sıcaklık yalnızca 10 dakika içerisinde 30 santigrat derece birden düşüş gösteriyor. Bu hızlı soğuma, atmosferdeki su buharının hızla donmasını tetikliyor.

TOZ PARÇACIĞI OLMADAN BUZ OLUŞUMU

Dünya atmosferindeki bulut yapılarında buz kristalleri genellikle toz gibi mikro parçacıkların çevresinde toplanırken, Mars’ta çok daha farklı bir doğa olayı gerçekleşiyor. Araştırmacılar, aşırı hızlı soğuma nedeniyle su moleküllerinin hiçbir katı parçacığa gereksinim duymadan doğrudan buz kristallerine dönüştüğünü ortaya çıkardı. Bilim dünyasında ‘homojen çekirdeklenme’ adıyla anılan bu fiziksel mekanizmanın başka bir gezegen atmosferinde ilk defa tespit edildiği bildirildi.

GÜN YÜZÜNE ÇIKIP HIZLA DAĞILIYOR

Nature Geoscience dergisinde yayımlanan bulgular, Kaliforniya’nın bir buçuk katı alana yayılabilen bu yapının neden yalnızca sabah saatlerinde görüldüğünü ve kısa sürede buharlaşıp kaybolduğunu da açıklıyor. Uzmanlar, elde edilen verilerin Mars atmosferindeki yerel ve kısa süreli hava hareketlerini kavramak açısından dönüm noktası olduğunu vurguluyor.