Güneydoğu Romanya’daki bir Geç Neolitik Çağ mezarlığında 1956 yılında gün ışığına çıkarılan 7 bin yıllık iki pişmiş kil heykelcik, araştırmacılar için sırrını korumaya devam ediyor. Hamangia kültürüne ait mezarlık alanında keşfedilen ve Cernavodă Düşünürleri olarak adlandırılan eserler, sıra dışı duruşlarıyla dünya arkeolojisinde özel bir konumda bulunuyor.

HAMANGİA KÜLTÜRÜNÜN MEZARLIKTAKİ İZLERİ

MÖ 5200 ile 4500 yılları arasında Tuna Nehri ile Karadeniz arasındaki sahada yaşam süren topluluk, kendine has figüratif sanatıyla biliniyor. Bölgedeki kazıları yürüten arkeolog Dumitru Berciu, çok sayıda kadın ve erkek heykelciği bulmasına karşın bu iki figürün diğerlerinden bütünüyle ayrıldığını kaydetti. Çoğu eserin aksine 11,5 santimetre boyundaki bu iki heykelcik oturur vaziyette şekillendirilmiş durumda.

Erkek figürü alçak bir taburede başını ellerinin arasına almış biçimde tasvir edilirken, Auguste Rodin’in Düşünen Adam heykeline benzerliğiyle dikkat çekiyor. Yanındaki kadın figürü ise bükülü sağ bacağı ve belirgin hatlarıyla dönemin stilize sanat anlayışını yansıtıyor.

DİNİ RİTÜEL Mİ YAS İFADESİ Mİ

Eserlerin tam olarak neyi temsil ettiğine dair kesin bir uzlaşı henüz sağlanamadı. Kazı başkanı Berciu, heykelciklerin soyut hatlarından yola çıkarak bunların büyüsel veya dinsel ritüellerle, bilhassa güneş tapınımıyla bağlantılı olabileceği görüşünü öne sürdü. Diğer taraftan dönemsel farklılıklar nedeniyle bu paralellik kesin kanıtlarla desteklenemiyor.

Romanya Ulusal Tarih Müzesi bünyesinde korunan heykelcikler için eril ve dişil dengenin temsili, Neolitik bir aile modeli ya da mezarda yatan kişinin ardından tutulan yas gibi farklı olasılıklar değerlendiriliyor. Yaklaşık 7 bin yıllık geçmişe sahip olan erkek figürü, bugün aynı zamanda müzenin kurumsal logosunda yer alıyor.

5N 1K

Cernavodă Düşünürleri ne zaman ve nerede bulundu?

Heykelcikler, 1956 yılında Güneydoğu Romanya'daki Taş Devri mezarlığında yürütülen arkeolojik kazılarda bulundu.

Heykelcikler hangi döneme ve kültüre aittir?

Eserler, MÖ 5200 ile 4500 yılları arasında varlık gösteren Geç Neolitik döneme ait Hamangia kültürüne aittir.

Heykelcikler günümüzde nerede sergileniyor?

Pişmiş kilden yapılan figürler Romanya Ulusal Tarih Müzesi koleksiyonunda yer almaktadır.